Parite Nedir? Parite çeşitleri nelerdir?

Parite, kelimesi Türkçe’ de eşitlik anlamına gelir. Finans dünyasında ilk olarak EUR/USD’ ı akla getiren bir kavram olsa da, ekonomide bir ülkenin para biriminin başka bir ülkenin para birimi cinsinden ifadesidir. Döviz çifti olarak da adlandırılır. Finans piyasalarında parite işlemleri bir para birimini satıp aynı anda başka bir para birimini satın alarak yapılır. Bir ülkenin para biriminin başka bir ülkenin para birimine göre değeri o ülkelerin ekonomik durumlarının karşılaştırılmasıyla belirlenir. Pariteler finans piyasalarında para birimlerinin uluslararası kodlarıyla ifade edilir. Örneğin, EURUSD Paritesi Avrupa bölgesi para birimi EURO’ nun DOLAR cinsinden değerini ifade eder. Bu parite EURO ve DOLAR’ ın uluslararası kodları olan EURUSD ile sembolize edilir. Bir döviz çiftinde ilk yazılan para birimi (EURUSD Paritesindeki EUR) sabit bir değerle ifade edilen para birimidir ve BAZ DÖVİZ olarak adlandırılır. İkinci yazılan para birimi (EURUSD Paritesi’ndeki USD) ise KARŞIT DÖVİZ’dir. BAZ DÖVİZİN değeri KARŞIT DÖVİZ olarak ifade edilir.

Finansal piyasalarda pariteler, işlem hacimlerine göre majör, minör ve egzotik pariteler olarak adlandırılır. Majörler en çok işlem gören paritelerdir ve finans piyasalarında alım satım işlemlerinin yaklaşık %80’i majör paritelerde gerçekleşir.

MAJÖR PARİTE

İki majör para biriminden oluşan paritelerdir. Majör para birimleri ekonomileri büyük olan ülkelere ait  para birimleridir. Finansal piyasalarda işlem gören 7 adet majör para birimi bulunmaktadır.

Majör Para Birimleri;

Amerikan Doları (USD), Euro (EUR), İngiliz Sterlini (GBP), Avustralya Doları (AUD), Kanada Doları(CAD), İsviçre Frangı(CHF) ve Japon Yeni’dir (JPY).  

Forex piyasasında işlem hacimlerinin yüksek olması, volatilitenin daha dengeli olması alış satış arasındaki fiyat farklarının düşük olması gibi nedenlerle majör pariteler yatırımcılar tarafından daha çok tercih edilmektedir. Majör paritelerin fiyatında her iki para biriminin de etkisi bulunmakla beraber biri diğerine göre daha etkindir.   

ÖR: EURUSD Paritesinde paritenin fiyatında her iki para birimi de etkindir fakat doların etkisi daha fazladır. Paritenin fiyatı Amerikan ekonomisindeki gelişmelerden daha çok etkilenir.   

En çok işlem gören Majör Pariteler;

EURUSD (Euro/Amerikan Doları)

USDJPY(Amerikan Doları /Japon Yeni)

USDCHF(Amerikan Doları/İsviçre Frangı)

GBPUSD(İngiliz Sterlini/Amerikan Doları)

AUDUSD(Avustralya Doları/Amerikan Doları)

USDCAD(Amerikan Doları/Kanada Doları) 

MİNÖR PARİTELER

Bir majör para birimi ve bir minör para biriminden oluşur. Majör paritelere göre daha düşük işlem hacmine sahiptir ve ağırlıklı olarak yerel yatırımcılar tarafından talep görür.( USDTRY Paritesi ülkemizde yakından takip edilen önemli bir parite olmakla birlikte minör parite sınıfında yer almaktadır.) Minör paritede fiyatın yönünü ağırlıklı olarak majör para birimi belirler fakat başarılı işlem stratejisi için her iki ülkedeki ekonomik gelişmeler takip edilmelidir. Minör para birimleri arasında en çok işlem görenler Yeni Zelanda Doları (NZD), Güney Afrika Cumhuriyeti Randı(ZAR) ve Singapur Doları’dır (SGD).

EGZOTİK PARİTELER

Yerel yatırımcılar tarafından takip edilen toplam işlem hacmindeki payı en düşük olan paritelerdir.