Ham Petrol Çeşitleri

Ham petrol işlenmemiş petroldür,  sıvı ve gaz formundaki karbonhidratlardan oluşmaktadır. Ham petrol yer altından çıkartıldıktan sonra rafinerilerde bir takım arıtma işlemlerinden geçirilerek katmanlarına ayrılır bu işlemle benzin, fueloil, motorin, LPG, gibi petrol türevi ürünler ortaya çıkar. Yeryüzünde değişik kimyasal içeriğe sahip 160 civarı petrol çeşidi bulunmaktadır.

Yer altından çıkarılan petrolün kalitesi çıkarıldığı bölgeye göre farklılık gösterir. Petrolün kalitesini etkileyen unsurlar aynı zamanda fiyatını da etkilemektedir. Ham petrolün kalitesini yoğunluğu ve sülfür miktarı belirler. Düşük yoğunluklu petrolün rafine maliyeti daha düşüktür ve yüksek yoğunluklu olana göre daha çok ürün elde edilebilir. Kolay rafine edilebilen düşük yoğunluklu ham petrol, hafif petrol (light crude) olarak bilinir.  Sülfür miktarı petrolün kalitesini belirleyen diğer faktördür sülfür miktarının fazla olması ham petrolün saflığını azaltır ve verimini düşürür. Çok farklı petrol türleri olmasına rağmen, diğer petrollerin fiyatlarının belirlenmesinde West Texas Intermediate (WTI), Brent Petrol ve Dubai Fateh petrolleri referans kabul edilmektedir.

Finansal piyasalarda petrol

Dünyada en çok ticarete konu olan ürünlerden biri petroldür. Petrolün piyasalarda kullanılan  ölçü birimi varildir. Petrol ticareti varil olarak ifade edilen miktar üzerinden yapılmaktadır ve  1 varil petrol 159 Litre petrole karşılık gelmektedir. 

Günümüzde petrol fiyatlarının belirlenmesinde finansal piyasaların etkisi artmaktadır. Petrole dayalı finansal enstrümanların sayısı artmış,  fiyat değişiminden kar elde etmek amacıyla yapılan spekülatif işlemler petrol fiyatlarının belirlenmesinde ağırlık kazanmıştır. Fiziki olmayan petrol işlemleri forex piyasasında internet üzerinden kolayca gerçekleştirilebilmektedir.

WTI, Brent ve Fateh petrolleri fiziki olmayan işlemlerin yapıldığı borsa ve forex gibi finansal  piyasalarda işlem gören petrol türleridir.  

WTI Kontratları ilk olarak New York Ticaret Borsası’ nda  (New York Mercantile Exchange) ( NYMEX) işlem görmekteydi. 2008 yılında Chicago Mercantile Exchang’ in NYMEX’i satın almasıyla işlemler CME gruba geçmiştir.

Dünyadaki diğer önemli petrol borsası ICE  (Intercontinental Commodity Exchange) yani Kıtalararası Emtia Borsasıdır.  Brent petrolü ICE’ de işlem görmektedir. 

Dubai Mercantile Exchange (DME) yani Dubai Emtia borsası Ortadoğu petrolü olan Umman petrolünün işlem gördüğü borsadır. sülfür miktarı fazla ve kıvamı yoğun olan Umman petrolü dizel yakıt üretimi için daha az tercih edilmektedir. 

WTI (West Texas Intermediate)

Texas light sweet olarak ta bilinen Amerikan petrolüdür. WTI dünyadaki en kaliteli petrol çeşididir.  Hafif ve az sülfürlü (tatlı) bir petrol olduğu için benzin ve dizel yakıt üretimi için idealdir.  Yaygın olarak Kuzey Amerika’ da tüketilmektedir. ABD’nin petrol ihracatının %40’ ına karşılık gelmektedir.  Karada çıkartıldığı için taşıma maliyetleri nedeniyle fiyatı yüksektir. 

Forex piyasasında yapılmakta olan WTI işlemlerinin dayanak varlıkları vadeli kontratlardır. Bu nedenle kontratların vade başlangıç ve bitiş tarihleri bulunmaktadır vade bitiminde pozisyonlar otomatik olarak kapatılmaktadır.  

İntegral Yatırım Menkul Değerler’ de işlem gören WTI özellikleri 

Dayanak varlık- Sembol: WTI

Sözleşme Büyüklüğü: 1000 Varil

Baz para birimi: Amerikan Doları

Kontrat Değişimleri: 



İşlem Örneği: WTI fiyatının 48,50 olduğunu ve hesabımızda 10.000 USD Bakiye olduğunu varsayalım. 

1 Lot WTI  alış pozisyonu açan bir yatırımcı;

Kontrat Büyüklüğü: 1000 Varil 

1000*49,50= 48.500 USD

Teminat: 

48.500:50= 970 USD

*Hesabında 10.000 USD teminat bulundurduğu için 1:50 kaldıraç oranıyla işlem yapabilir. 

WTI Fiyatı 49,50’ ye yükseldiğinde;

49,50-48,50= 1 (1 Varil için kâr)

1Lot= 1000 Varil;  1000 Varil*1 USD= 1000 USD

***WTI fiyatı 48,50’ den 47,5’ ye gerilemiş olsaydı yatırımcı bu işlemden 1000 USD zarar edecekti. 

BRENT

İngiltere Norveç arasında Kuzey Denizi’ nde çıkartılır. İsmini çıkartıldığı 5 ayrı tabakanın baş harflerinden almaktadır (Broom, Rannoch, Etieve, Ness, Tarbat) tatlı yani sülfür miktarı az ve hafif bir petrol çeşididir. Dünyanın en kaliteli petrolü olan WTI’ dan sonra 2. en kaliteli petroldür. Kalitesi nedeniyle dizel ve benzin üretimi için tercih edilir.

Brent denizden çıkartılan bir petrol olduğu için deniz ulaşımıyla başka bölgelere nakliyesi kolaydır. Brent petrolünün fiyatının daha hafif ve az sülfürlü olan rakibi WTI’ dan yüksek olmasının en önemli nedeni budur. WTI denize kıyısı olmayan bölgelerde çıkartılmaktadır ve nakliyesi zordur. Nakliye avantajı Brent petrolüne olan talebi arttırmaktadır. Dünya genelinde alım-satımı yapılan ham petrolün hacim bakımından en büyük sınıfını oluşturmaktadır.  Brent petrolünün dünyadaki ham petrol ticaretinin 3’ te 2’ sine konu olduğu bilinmektedir. 

olarak kapatılmaktadır.  

İntegral Yatırım Menkul Değerler’ de işlem gören Brent Petrolü’ nün özellikleri 

Dayanak varlık- Sembol: Brent

Sözleşme Büyüklüğü: 1000 Varil

Baz para birimi: Amerikan Doları

Kontrat Değişimleri: 



İşlem Örneği: Brent fiyatının 50,0 olduğunu ve hesabımızda 10.000 USD Bakiye olduğunu varsayalım. 

1 Lot WTI alış pozisyonu açan bir yatırımcı;

Kontrat Büyüklüğü: 1000 Varil 

1000*50,00= 50000 USD

Teminat: 

50000:50= 1000 USD

*Hesabında 10.000 USD teminat bulundurduğu için 1:50 kaldıraç oranıyla işlem yapabilir. 

WTI Fiyatı 51,00’ e yükseldiğinde;

51,00-50,00= 1 (1 Varil için kâr)

1Lot= 1000 Varil;  1000 Varil*1 USD= 1000 USD

*** Brent fiyatı 50,00’ den 49,00’ a gerilemiş olsaydı yatırımcı bu işlemden 1000 USD zarar edecekti.