Forex Piyasasının Temel Kavramları

Kaldıraç:

Kaldıraç sistemi  forex piyasasında işlem yapan yatırımcılara paralarının belli bir katına kadar işlem yapabilme olanağı sağlar. Türkiye’ de Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen kaldıraç oranı 1:10, İşleme başlayabilmek için gerekli asgari teminat tutarı 50.000 TL’ dır.

Kaldıraç kar ve zararı etkileyen bir parametre değildir. Kaldıraç oranı  yatırımcıya anaparasının üzerinde büyüklüklerle işlem yapma olanığı sunarken yatırımcı taşıdığı bu pozisyondan anaparası ile sorumludur.

Parite:

Bir ülke para biriminin, diğer bir ülke parası karşısındaki değeridir.

USD/TRY : 2,2500 yani USDTRY paritesinin 2,25 olması ;

1 ABD Doları = 2,25 Türk Lirası olması demektir.

Aşağıda forex piyasasında işlem gören bazı pariteleri görüyoruz.

EURUSD-GBPUSD-USDJPY-USDCHF-EURJPY-USDCAD

LOT MİNİ LOT KAVRAMLARI

Finansal Piyasalarda işlem yaparken açtığımız işlemin kaç birime karşılık geldiğini gösterir.

Standart Lot olarak da ifade edilen 1 Lot 100.000 Birimlik BAZ DÖVİZ büyüklüğünü ifade eder.

Forex piyasasında 1 Lotun altında işlemler de mümkündür. 1 Mini Lot 10.000 Birimlik büyüklüğü ifade eder yani 1 Lotun 1/10 u 1 Mini Lot’tur. İşlem platformunda 0,10 Lot büyüklük bir mini lottur.

Emtialarda Lot Büyüklükleri :

1 LOT BÜYÜKLÜĞÜKALDIRAÇ
XAUUSD100 ONS10
XAGUSD5000 ONS10
WTI1000 VARİL10

Piyasa gözlem ekranında görülen bu fiyatlar altın ve gümüşte 1 ONS, petrolde 1 varil fiyatını gösterir.

Marjin Kavramı ve Teminat büyüklüğü

Marjin (Teminat):

Pozisyona girebilmek için hesabımızda bulunması gereken minimum tutar. Kaldıraçla ilişkilendirilerek hesaplanır. Marjin işlem yapılan ürüne ve işlem büyüklüğüne göre değişiklik gösterir.

Spread:

  •  Finansal piyasalarda ticareti yapılan ürünler için alış ve satış fiyatı olmak üzere 2 Fiyat sözkonusudur. Spread işlem yapılan parite ya da emtiadaki alış ve satış fiyatı arasındaki farktır. Spread karşıt döviz cinsinden ifade edilir. Yatırımcıların pozisyona girebilmek için aracı kuruma ödediği tutar ve katlandığı yegane maliyettir. Spread işlem yapılan ürüne göre farklılık gösterir ve tek seferlik bir uygulamadır.

Pip: Bir fiyatta,  virgülden sonraki en küçük fiyat değişimini ifade eden birimdir. 

  • ÖRNEK/EURUSD Paritesinin alış fiyatı 1,3000 satış fiyatı ise, 1,3002 olsun

EURUSD paritesinin alım satım fiyatı arasındaki fark 2 piptir.

Örnek:EURUSD =1,2670 olması , 1EURO’nun değerinin 1,2670 olduğunu gösteririr.

 Forex hesapları çoğunlukla dolar olarak açılır ve marjin USD olarak hesaplanır.

Kar Hesaplama

Önce fiyatın kaç piplik hareket yaptığını bulmak gerekir.

ÖRNEK:  yatırımcı 1 lot ile işlem yapıyorsa;

EURUSD İlk fiyat 1,2630

EURUSD Son fiyat 1,2680

Değişim = 50 pips =0,0050 USD

1lot =100.000 Birim karşıt dövize karşılık gelmektedir.

100.000*0,0050= 500 USD

ÖRNEK :USDTRY İlk fiyat : 2,2200

USDTRY Son fiyat : 2,2300

Değişim : 2,2300-2,2200=0,0100 TRY

0,0100*100.000=1000 TRY

USDTRY = 2,21 İse, 1000 :2,21=452,48 USD

SWAP

Forex  piyasasında swap, yatırımcının gün sonundaki açık pozisyonlarına uygulanan faiz farkı tutarını ifade eder. Bu fark Pozisyona girilen para birimlerini kullanan ülkelerin yıllık politika faizlerinin farkının alınması ve günlük olarak hesaplanmasıyla bulunur.

  • Swap oranı işlem yapılan pariteye pozisyonun yönüne ve büyüklüğüne göre farklılık gösterir.
  • Swap oranı hesaplanırken karşıt döviz cinsinden bulunur ve dolara çevrilerek hesaba yansıtılır.
  • Swap valörü T(takas)+2 gündür. Bunedenle Çarşamba saat 00:00 itibariyle hesaba 3 günlük swap yansır.

USDTRY Paritesinde valöt T+1 olduğu için 3 Günlük swap Perşembe günü hesaba yansır.

Bakiye:

Pozisyona girmeden önceki anaparamızı gösterir.

Varlık:

Bakiyeye kar kısmındaki tutarın eklenmesi ile elde edilen sonuçtur. 

Marjin:

Açık pozisyonlarımız için sistemin bloke ettiği tutarı gösterir.

Serbest Marjin:

Bakiye’den Varlık’ın çıkarılması ile elde edilen değerdir.

Marjin Seviyesi:

% olarak ifade edilen bu değer, Varlık tutarının Marjin’e bölünmesi ile bulunur. ( Varlık / Marjin x 10 )

Marjin Call:

Marjin Seviyesi’nin %75 olması durumudur. Yatırımcının, riskin realize edileceği %50 sınırına yaklaştığını gösterir.

Stop Out:

Stop  out seviyesi aracı kurumlar arasında farklılık gösterebilir. İntegral Yatırım Menkul Değerler’de işlem yapan yatırımcılar açısından, teminat seviyesinin %50 olmasıdır. Varlık marjin seviyesinin % 50 ‘sinin  altına geldiğinde, Stop out seviyesi çalışır. Yatırımcı birden fazla pozisyon taşıyorsa en çok zarardaki pozisyonundan itibaren pozisyonları kapatılır.