Enflasyon, 2003 yılından sonra en yüksek seviyesine ulaştı…

Enflasyon, 2003 yılından sonra en yüksek seviyesine ulaştı…

TÜİK tarafından eylül ayını yansıtan TÜFE ve ÜFE verileri açıklandı.

Aylık ve yıllık bazda enflasyon piyasa tahminlerini aştı. Tüketici fiyat endeksi bir önceki aya göre %6.3 oranında bir artış kaydetti. Piyasa tahminleri aylık enflasyon verisinin %3.4 düzeyinde artması yönündeydi. 

Bir önceki yılın aynı dönemine göre TÜFE verisi ise %21.10 olan piyasa tahminine karşılık %24.52 oranında bir artış sergiledi. 

Çekirdek enflasyon verisi ise %24.05 oranında kaydettiği artış ile, bir önceki ayın 683 baz puan üzerinde gerçekleşti. Çekirdek enflasyondaki bu artış, eylül ayında merkezin 625 baz puan faiz artırımı üzerinde bir artış oldu. Çekirdek enflasyon ve TÜFE verisi arasındaki makas bu şekilde geçen aya göre bir miktar daha daraldı. Çekirdek enflasyonunda manşet enflasyona paralel bir şekilde ilerliyor olması, fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın devam ettiğine işaret ediyor.

Ekim ayı enflasyon verisinde, aylık değer için geçtiğimiz yılın ekim ayındaki değeri hesaplamadan çıkardığımızda aylık enflasyonda hem kur düşüşü kaynaklı hem de baz etkili bu ayki görülen enflasyon verisi kadar yüksek bir rakam görülmeyebilir. 

Aylıkta ev eşyası, yıllıkta ulaştırma enflasyonu yükselten grup oldu

Aylık bazda enflasyona en yüksek katkı yüzdesel bazda değerlendirildiğinde ev eşyası kesiminden %11.41 oranında geldiği gözleniyor. Fakat sepet içerisindeki ağırlıkları göz önüne alarak bir hesaplama yapıldığında ulaştırmanın yaklaşık olarak 1.6 puanla aylık enflasyonu en çok yükselten grup olduğu dikkat çekiyor. Eğitim kesimine bakıldığında eylül ayında okulların açılma sezonu da ele alındığında açıkçası çok ciddi bir artışın olmadığı söylenebilir. Yine puan bazında ele alarak değerlendirdiğimizde 1.47 puanla gıda ve alkolsüz içeceklerin en yüksek katkıyı sağlayan ikinci grup olduğu görülüyor. 

Yıllık bazda enflasyonda ise en yüksek katkı yüzdesel bazda %37.28 oranıyla ev eşyası kesiminden geldiği gözleniyor. İkinci en yüksek artışın ise ulaştırma grubunda %36.61 oranında yaşandığı gözlenirken, sepetteki ağırlığı ele alındığında yıllık enflasyona 4.95 puanla en yüksek etkiyi sağladığı da dikkat çekiyor. 
Gıda ve alkolsüz içecekler kesiminde ise artışlar devam ederken, kur bazlı etkilerin eylül ayında bu grubu çok sarsmadığı fakat enerji fiyatlarında görülen artışların etkisi ile ulaştırmada dikkat çeken artışların oluştuğu söylenebilir.

İlk 9 aylık TÜFE ortalaması %14.17 düzeyinde

20 Eylül günü açıklanan Yeni Ekonomi Programındaki 2018 yılı enflasyon tahmini %20.8 seviyesinde. İlk Dokuz ay için oluşan TÜFE ortalaması ise %14.17 seviyesinde oluşmuş durumda. Gelecek üç aylık dönemde %24.52 eylül ayı verisini aşan bir tablo oluşmadığı takdirde YEP’te yer alan enflasyon tahminin altında 2018 yılını tamamlamamız şimdilik muhtemel görünüyor. Bunun yanı sıra temmuz ayında açıklanan enflasyon raporunda 2018 yılı tahmini ise %13.4 düzeyindeydi. 31 Ekim günü yılın son enflasyon raporu açıklanacak ve bu nedenle bu veride göz önüne alındığında TCMB’nin bu ayki raporda enflasyon değerlerini yukarı yönde revize edebilmesi mümkün görünüyor. 
Yurt içi fiyatları 2006 yılından bu yana en yüksek seviyede

Ağustos ayında yaşanan kur şoku ve son dönemde artan maliyetlerin etkisinin yanı sıra yapılan zamların etkisi ile üretici üzerindeki yükün artmaya devam ettiği gözleniyor. Ağustos ayında elektrik ve doğalgaz zamlarının etkisinin aylık bazda üretici fiyatlarında “elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı” sektöründe %40.21 artışa neden olduğu gözleniyor. Diğer yandan artan enerji fiyatlarının etkisi ile yıllık bazda ham petrol ve doğalgaz sektöründe %131.14 oranında bir artışın oluşmasına etkili olduğu dikkat çekiyor. 

25 Ekim’de TCMB ve Topyekün enflasyonla mücadele paketi

YEP’te açıklanan “topyekün enflasyonla mücadele paketinin” Almanya ziyaretleri sonrasında açıklanacağını belirten Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın bugün TSİ ile 11:00’de bir mülakata katılması bekleniyor. Bu konuşmada enflasyona yönelik açıklamalar önemli olabilir. Bunun yanı sıra 25 Ekim günü TCMB’nin faiz kararı yakından izlenecek. Şu anki veriye göre negatif reel faizin oluştuğu piyasa ortamında gelecek toplantı için bir beklenti içerisine girmek erken olabilir. Çünkü hem baz etkisi kaynaklı hem de eylül ayında kur da yaşanan iyileşmenin etkisi ile ekim ayı enflasyon verisinde artışın bir önceki ayın altında oluşması beklenebilir. Bu nedenle merkezin ekim ayı verisi öncesinde aksiyon alması için şimdiden kesin konuşmak çok doğru olmayabilir.