Teknik Analiz'de Elliot Dalga Prensibi

Teori, teknik analizde piyasa döngülerini inceler, doğadaki hareketlerden ve Dow kuramından ilham alınarak hazırlanmıştır. Elliot Dalga prensibinin matematiksel temeli Fibonacci sayı dizisidir. Ralph Nelson Elliot tarafından geliştirilen teorinin temelini yatırımcıların ortak davranış kalıplarını benimsediği kabulu oluşturmaktadır. Davranış kalıplarının arkasında ise umut umutsuzluk arasında gidip gelen yatırımcı psikolojisi bulunmaktadır bu psikolojik itkiler piyasada trendlerinin oluşmasına neden olur.

 Beş Dalga Prensibi olarak bilinen teori finansal piyasalarda fiyatların belli sayıdaki kalıplarla yükselip gerilediği ve bu kalıpların kendisini oluşturan parçaların yani dalgaların da birbiriyle fiyat zaman ilişkisi içinde olduğunu savunur. Her dalga kendi içinde daha küçük dalgalardan oluşur ve her dalga daha büyük bir dalganın parçasıdır.  

Elliot dalga prensibi karışık görünse de dayandığı ilkeler oldukça basittir. Elliot’un prensibi Dow kuramı’yla oldukça uyumludur Elliot Dalga Prensibi’ne göre oluşan her hareketi karşıt bir hareket takip eder. Ana trend yönündeki beş dalgalık bir hareketin(motive) arkasından üç dalgalık bir düzeltme hareketi (corrective) gelir. Beş dalgalık itkiyi takip eden üç dalgalık düzeltme beş dalgada alınan mesafenin sadece belli bir yüzdesini geri alarak toplam 8 dalgalık bir yapı oluşturur.

Aşağıdaki grafiklerde 8 dalgalık hareketi görüyoruz. Birinci grafikte 1, 3, 5 rakamlarıyla gösterilen dalgalar ana trend yönünde hareket etmektedir. 2 ve 4 rakamlarıyla gösterilen hareketler ise trendin aksi yönde meydana gelen düzeltme hareketleridir. 5 dalgalık hareket tamamlandıktan sonra başlayan 3 dalgalık düzeltme dalgaları a,b,c olarak adlandırılır ve ana trendin aksi yönde hareket eder.  Hareket dalgaları ve düzeltme dalgaları birlikte 8 dalgalık dalga çevrimini oluştururlar. 

Elliot dalga prensibi

Birinci dalga  5 dalgalık hareketin en kısa dalgasıdır.

İkinci dalga birinci dalganın geri çekilmesiyle oluşur fakat birinci dalganın taban seviyesine gelmeden tamamlanır.

Üçüncü dalga trend yönündeki en uzun dalgadır. Birinci dalganın boyunu geçmesiyle işlem hacmi artar.

Dördüncü dalga bir düzeltme dalgasıdır. Dördüncü dalganın dip seviyesi birinci dalganın tepe seviyesinin altında kapanmaz.

Beşinci dalga trendin zirve seviyesidir. Üçüncü dalga kadar dinamik değildir. Beşinci dalganın tepe seviyesinde indikatörlerle fiyat arasında uyumsuzluk görülebilir.

Dalga boylarının hesaplanmasında fibonacci katsayıları kullanılmıştır. Birinci yükseliş dalgasından sonra gelen İkinci düzeltme dalgası, birinci dalganın % 79,4’ü kadar geri çekilir. Üçüncü yükseliş dalgasından sonra gelen dördüncü düzeltme dalgası,  üçüncü dalganın %38,2 ‘i kadar geri çekilir.

Dow teorisinin üç aşamasını hatırlayalım 1. Aşama kötü piyasa koşullarında başlar fakat bilinçli yatırımcıların olumlu beklentilerine dayalı uzun vadeli alış işlemleri gözlemlenir. 2. Aşamada ekonomik koşullar düzelmeye başlamıştır ve diğer alıcılar devreye girer. 3. Aşamada ise, piyasa koşulları olumludur daha da yükseleceği varsayımıyla piyasaya yeni alıcılar dahil olur. Üçüncü aşama 1. Aşamada alış yapan yatırımcıların yükselen fiyatlardan satışa geçtiği aşamadır. Dow teorisindeki 3 aşama elliotun 1, 3 ve 5. Aşamalarına karşılık gelmektedir. Birinci dalga yükselişi bilinçli yatırımcıların alışlarının başladığı aşamadır bu aşamada küçük yatırımcılar satışa devam eder ve 2. Dalga düzeltme hareketi oluşur. Üçüncü dalga Dow’un 2. Aşamasına karşılık gelmektedir. Küçük büyük bütün yatırımcılar ikinci dalgadaki geri çekilmeyi fırsat olarak değerlendirip alışa geçmektedir. Dördüncü dalga ikinci dalgadaki düşüşte alış yapanların kar satışlarının geldiği düzeltme hareketidir. Beşinci ve en son dalga ise Dow’un üçüncü seviyesine karşılık gelir piyasanın daha fazla yükseleceğini bekleyen alıcıların devreye girdiği aşamadır.   

Elliot dalga prensibine göre,  her dalga 5-3’lük bir alt dalgadan oluşur. Aşağıda grafikte gördüğümüz gibi, 5-3 ‘lük bir formasyon daha büyük bir formasyonun iki alt formasyonudur.En büyük dalga ‘’Grandsupercycle’’dır. Grandsupercycle, ‘’Supercycle’’ alt dalgalarından, supercycle ise ‘’Cycle’’ alt dalgalarından oluşur. Bu alt dalgalar Primary, Minute, Minuette ve Sub Minute alt dalgalarına indirgenerek ana dalga  1 asırlık bir hareket olarak ele alınıp saniyelik verilere ulaşan mikro dalgalara kadar indirgenebilir.

Aşağıdaki grafikte 1 nolu dalganın 5 küçük alt dalgaya indirgendiğini görüyoruz. 

Elliot dalga prensibi