Değerlendirme: Cari açık Verisi

Seda Yalçınkaya
Aralık ayı Cari ödemeler dengesi 3.210 milyon $ açık yönünde geldi. Beklenti 3.700 milyon $ açık yönündeydi. Aralık ayı verisi beklentinin altında kaldı. Bunda dış ticaret açığının 3.344 milyon $ gelmesinde etkili olduğunu söylemek mümkün. Bunun sonucunda cari işlemler dengesi yılı 36.724 milyon $ cari açıkla tamamlamış oldu. Böylelikle cari açığın GSYİH’a oranı %5 olarak yılı kapadı. Geçen yıl cari işlemler dengesi 6.759 milyon $ fazla vermişti. Bu senenin dinamikleri dikkate alındığında bunu normal karşılıyoruz. Özellikle hizmetler dengesinin en önemli kalemi olan seyahat gelirlerinin önemli ölçüde gerilemesi cari açıkta etkili olan unsurlar arasında oldu. Seyahat gelirleri geçen yıl 25.719 milyon $ iken bu yıl 9.180 milyon $ olarak gerçekleşti.

Aralık ayında doğrudan yatırımlarda 836 mn $ giriş oldu. Böylelikle 2020 yılının tamamında 4.6 milyar $ doğrudan yatırımlara giriş olmuş oldu. Aralık ayı verisinde portföy yatırımlarında 5.209 mn $ GİRİŞ DİKKAT ÇEKİYOR. Bu rakam 2020 yılının tamamında en yüksek giriş rakamı olmasına karşın portföy yatırımları 2020 yılını 5.4 milyar $ çıkış olarak tamamladı. Aralık ayı girişi için alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi piyasasında 269 milyon ABD doları ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 1.997 milyon ABD doları net alış yaptığı görülmekte. Bununla birlikte diğer yatırımlarda 3.172 milyon $ girişle 2020 yılında toplam diğer yatırımlardan 9 milyar $ giriş oldu. 

Genel finansman hesabını özetlersek, 836 mn $’lık doğrudan yatırım girişine, 5.209 mn $ portföy giriş eklendiği ve 3.172 mn $’lık diğer yatırımları eklediğimizde 9.217 mn $ fazla verdiğimiz dikkat çekiyor. Bundan 734 mn $’lık net hata noksanı eklediğimizde yaklaşık 9.951 mn $’lık bir finansman fazlamız oluşuyor. Buna cari hesaptan gelen 3.210 mn $ açığı çıkardığımızda ulaşılan yaklaşık 6.741 mn $ döviz fazlasını TCMB rezervlerine ekledik. 

Revizyon Politikası doğrultusunda yapılan yıl sonu çalışmaları kapsamında, Net Hata ve Noksan kalemi, 2016 yılında 181milyon ABD doları, 2017 yılında 71 milyon ABD doları, 2018 yılında 147 milyon ABD doları, 2019 yılında 341 milyon ABD doları ve 2020 yılının Ocak-Kasım dönemi için 1.152 milyon ABD doları güncellendi.

Tüm bu sonuçlarla birlikte aralık ayında TCMB’nin resmi rezervlerine 6.734 milyon $ eklemeyi başardık. Başka bir deyişle aralık ayında kendimizi finanse etmekle kalmayıp rezervlere 6.7 milyar $ ekledik. Ancak 2020 yılı genelinde resmi rezervlerden 31.8 milyar $ çıkış oldu. Yıl genelinde kendimizi finanse etmekte başarılı olamamış görünüyoruz.


Özetle 2020 yılında genişleyen dış ticaret açığı ve zayıf seyreden turizm gelirleriyle cari açıkta artış oldu. 2021 yılında turizm gelirinin yükselmesine bağlı olarak cari açıktaki etkisinin azalmasını bekliyoruz. 

Seda Yalçınkaya



Yazar Hakkında : İstanbul doğumlu olan Seda Yalçınkaya Özer ilk ve orta okulu Nilüfer Hatun İlkokulunda okuduktan sonra liseyi Nişantaşı Nuri Akın’da tamamladı. Bilgi Üniversitesi Ekonomi mezunu olan Yalçınkaya, yüksek lisans eğitimini Bahçeşehir Üniversitesi’nde aldı. Sermaye Piyasası ve Finans bölümünde yüksek lisansını tezli olarak tamamladı. İş ve okul hayatının yanında sosyal aktivitelere zaman ayıran Yalçınkaya TRT İstanbul Çocuk Korosu mezunudur. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı ve İngiliz Kraliyet  Dans Akademisi mevzuatına uygun olarak bale ve modern dans diplomasına sahiptir. Turkish Yatırım ve Borsa İstanbul’da staj yapan Yalçınkaya Neta Yatırım bünyesinde Kurumsal Finansman departmanında uzman yardımcısı olarak çalıştı. Destek Menkul Değerler’de Araştırma Uzmanı olarak çalışma hayatına devam etti. 2014 Kasım ayından bu yana İntegral Yatırım Araştırma Departmanı’nda çalışan Yalçınkaya görevini Müdür Yardımcısı olarak sürdürmekte.